Sarsıntı Biter Bitmez Eve Geri Dönmek Neden Riskli?

 

Sarsıntı durdu. Dışarı çıktınız, yakınlarınızın iyi olduğunu gördünüz ve biraz olsun rahatladınız. Derken telefonunuzun, cüzdanınızın ya da ev anahtarınızın içeride kaldığını fark ettiniz. Aklınızdan aynı düşünce geçiyor: “Hemen alıp çıkarım.” Ancak depremden sonra eve dönme kararını yalnızca sarsıntının durmuş olmasına göre vermek, devam eden tehlikeleri gözden kaçırmanıza neden olabilir.

Sarsıntı durunca tehlike de sona erer mi?

Deprem sonrasındaki sessizlik, her şeyin normale döndüğü hissini verebilir. Oysa büyük bir depremin ardından artçı sarsıntılar yaşanabilir. AFAD, bu sarsıntıların hasarlı binalarda yeni zararlara yol açabileceğini belirtiyor ve hasarlı yapılara girilmemesi gerektiğini vurguluyor. Bu nedenle dışarı çıktıktan sonra yalnızca “Artık sallanmıyor” düşüncesiyle geri dönmemelisiniz.

Burada önemli olan, her binanın mutlaka yıkılacağını düşünmek değil; sarsıntının sona ermesiyle binanın güvenli olduğu sonucuna varmamak. Evinize yeniden girmek istemeniz anlaşılır olsa da bu isteğin kendisi, içerideki koşullar hakkında bilgi vermez.

“Bir dakikada alıp çıkarım” neden yeterli değil?

İçeride kısa süre kalmayı planlamak, riski kontrol edebildiğiniz anlamına gelmez. Bir telefonu almak birkaç saniye sürebilir; ancak bu süre boyunca yeni bir sarsıntı yaşanmayacağını garanti edemezsiniz. Hasarlı bir binaya girerken belirleyici olan, eşyanızın kapıya ne kadar yakın olduğu ya da ne kadar hızlı hareket edebileceğiniz değildir.

Bu yüzden hasarlı bir yapıya eşya almak amacıyla geri girmeyin. “Sadece bir kez” veya “Yalnızca giriş katına kadar” gibi düşünceler, hasarın oluşturduğu tehlikeyi ortadan kaldırmaz. AFAD’ın hasarlı binalara ilişkin uyarısını, içeride kalmayı düşündüğünüz süreye göre esnetmemelisiniz.

Risk yalnızca artçı sarsıntılardan mı kaynaklanır?

Deprem sonrasında yangın ve gaz kaçağı gibi ek tehlikeler de ortaya çıkabilir. Dolayısıyla eve dönüşü değerlendirirken yalnızca yeniden sarsıntı olup olmayacağına odaklanmak yeterli değildir. AFAD, deprem sonrasında gaz kokusu alınması durumunda binanın hemen terk edilmesi gerektiğini belirtiyor.

İçeride bir eşyanızın kalmış olması, bu tür bir tehlikeyi araştırmak için binaya girmenizi gerektirmez. Gaz kokusu gibi bir uyarıyla karşılaşırsanız eşyanızı aramaya devam etmek yerine güvenliğinize öncelik verin.

Dışarı çıktıktan sonra nerede beklemelisiniz?

Binadan çıkmış olmak önemli bir adımdır; sonrasında beklediğiniz yer de önem taşır. AFAD, açık alanda bulunan kişilerin hasarlı binalardan ve enerji nakil hatlarından uzak durmasını, ardından mahalle toplanma noktasına gitmesini öneriyor.

Toplanma alanları, afet sonrasında insanların tehlikeli bölgelerden uzaklaşarak bir araya gelebilmesi ve sağlıklı bilgi alışverişi yapabilmesi için belirlenir. Bu nedenle apartmanın önünde eve dönmek için beklemek yerine, güvenli bir güzergâhtan belirlenmiş toplanma alanına yönelmek daha doğru bir adımdır. AFAD’ın deprem sonrası yönlendirmesi de burada yetkililerin açıklamalarını beklemektir.

Eve dönme kararını neye göre vermelisiniz?

“Yarım saat geçti” veya “Komşular içeri girdi” gibi gözlemleri tek başına güvenlik ölçütü olarak kullanmayın. Hasarlı binalara ilişkin uyarıları dikkate alın ve yetkililerin bulunduğunuz bölgeye yönelik yönlendirmelerini izleyin. Toplanma alanından ayrılma ya da barınma alanına geçme konusunda da resmî açıklamaları takip edin.

Böyle bir anda evinize ve alıştığınız düzene dönmek istemeniz doğaldır. Ancak içeride kalan eşyalar için acele etmeden önce, güvenli bir yerde kalmaya ve doğrulanmış bilgiye ulaşmaya odaklanın.

Deprem ve afetler hakkında doğru bilgi için Sismograf’ı takip edin.