Çamlıca Kulesi’nde Depreme Yakalanırsanız Ne Yapmalısınız?

İstanbul ayaklarınızın altında. Camın arkasında Boğaz’ı izliyor, telefonunuzla manzaranın fotoğrafını çekiyorsunuz. Sonra zeminde bir hareket hissediyorsunuz. Etrafınızdaki insanlar birbirine bakıyor. Deprem oluyor ve siz Çamlıca Kulesi’ndesiniz.

Aklınıza gelen ilk soru çok anlaşılır: “Buradan nasıl aşağıya ineceğim?” Ancak sarsıntının başladığı anda vereceğiniz karar, yalnızca çıkışın nerede olduğuyla ilgili değil. Bulunduğunuz noktada nasıl korunacağınız da en az bunun kadar önemli.

Bu yazı, Çamlıca Kulesi üzerinden kurulmuş varsayımsal bir senaryodur. Kulenin deprem performansına ilişkin bir mühendislik değerlendirmesi veya yapıya özel tahliye talimatı içermez; yüksek yapılarda geçerli genel korunma ilkelerini anlatır.

İlk Refleksiniz Asansöre Koşmak Olmasın

Yüksek bir yapıda aşağıya hızla ulaşmak istemeniz doğal. Fakat deprem sırasında asansöre yönelmek güvenli bir kaçış yöntemi değildir. Elektrik kesintisi yaşanabilir ve asansörde mahsur kalabilirsiniz. Merdivenlere doğru koşmak da sarsıntı devam ederken düşme ve yaralanma riskini artırabilir.

AFAD, deprem anında merdivenlere ve çıkışlara koşulmamasını, asansör kullanılmamasını öneriyor. Sarsıntı sürerken öncelik, katları inmeye çalışmak yerine yakınınızdaki uygun bir noktada korunmaktır.

Manzaradan Uzaklaşıp Kendinizi Koruyun

Bir seyir alanında dikkatinizi dışarıdaki manzaraya vermiş olabilirsiniz. Deprem başladığında ise çevrenize farklı bir gözle bakmanız gerekir: Yakınınızda cam yüzeyler, devrilebilecek mobilyalar veya üzerinize düşebilecek nesneler var mı?

Güvenle yapabiliyorsanız camlardan ve bu nesnelerden kısa bir mesafeyle uzaklaşın. Yakınınızda sağlam bir masa varsa altına girerek çökün, başınızı ve ensenizi koruyun, masaya tutunun. Masa yoksa üzerinize bir şey devrilmeyecek uygun bir noktada alçalın ve başınızla ensenizi kollarınızla koruyun. Korunacak yer ararken salonun diğer ucuna koşmayın; sarsıntı bitene kadar pozisyonunuzu koruyun.

Sarsıntının Bitmesi, Acele Etmeniz Gerektiği Anlamına Gelmez

Sarsıntı durduğunda dışarı çıkmak isteyebilirsiniz. Ancak kalabalıkla birlikte kapıya yüklenmek, tahliyeyi zorlaştırabilir. Çamlıca Kulesi gibi ziyaretçilerin bulunduğu bir yapıda, görevlilerin yönlendirmelerini ve tahliye anonslarını takip edin. Bu genel rehberi, binanın kendi acil durum planının yerine koymayın.

Tahliye sırasında güzergâhın kullanılabilir olması önemlidir. Güvenli olduğu belirtilen çıkış yolundan, koşmadan ve başkalarını itmeden ilerleyin. Hasarlı veya engellenmiş bir geçidi zorlamayın. AFAD’ın genel yaklaşımı da sarsıntı sonrasında gerekli güvenlik önlemleri alınarak önceden belirlenen yoldan çıkılması ve toplanma alanına gidilmesidir.

Dışarı Çıktığınızda Bina Dibinde Beklemeyin

Kapıdan çıkmış olmak, çevrenizdeki bütün tehlikelerin sona erdiği anlamına gelmez. Cam ve cephe parçaları düşebileceğinden binanın hemen yanında beklemekten kaçının. Giriş önünde durup geride kalanları izlemek yerine yapıdan uzaklaşarak belirlenen güvenli alana ilerleyin.

Hazırlık, Manzaraya Bakmadan Önce Başlayabilir

Bir sonraki ziyaretinizde acil çıkış işaretlerine ve varsa tahliye planına kısa bir süre ayırın. Yanınızdaki kişilerle ayrılmanız hâlinde nerede buluşacağınızı konuşun. AFAD da afet öncesinde çıkış yollarının ve buluşma noktalarının belirlenmesini öneriyor. Bu küçük hazırlık, yabancı olduğunuz bir mekânda karar vermenizi kolaylaştırabilir.

Çamlıca Kulesi’nden İstanbul’u izlerken depremi düşünmek istemeyebilirsiniz. Yine de kendinize bir kez “Burada sarsıntı başlarsa nerede korunurum?” diye sormak, hazırlığınızı somutlaştırır.

Deprem ve afetler hakkında doğru bilgi için Sismograf’ı takip edin.