Gece Depremle Uyandığınızda İlk Ne Yapmalısınız?

 

Gece yarısı yatağınızın sallandığını hissediyorsunuz. Gözlerinizi açıyorsunuz ama ne olduğunu anlamak birkaç saniye sürüyor. Karanlık, uykunun ağırlığı ve sarsıntı bir araya gelince aklınıza ilk gelen şey kapıya koşmak olabilir. Peki, yataktan hemen kalkmak gerçekten daha güvenli mi?

Gece depreminde ilk yapmanız gereken, sarsıntı sürerken kendinizi korumaktır. Yatakta kalmak veya yakındaki bir noktaya geçmek arasındaki karar ise çevrenizdeki tehlikelere bağlıdır. Bu nedenle doğru davranışı bilmek kadar, uyuduğunuz alanı önceden güvenli hâle getirmek de önemlidir.

Yataktaysanız Hemen Kalkmalı mısınız?

Depreme yatakta yakalandıysanız ve üzerinize düşebilecek ağır bir eşya yoksa, yatakta kalıp başınızı ve boynunuzu yastıkla koruyun. Sarsıntı bitene kadar bu korumayı sürdürün. Uykudan yeni uyanmışken karanlıkta hareket etmek, çevrenizde oluşan tehlikeleri fark etmenizi zorlaştırabilir.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, yani CDC, yatakta depreme yakalananların bulundukları yerde kalıp başlarını yastıkla korumalarını öneriyor. Çünkü yere dökülen camlar, yataktan kalkarken veya yere yuvarlanırken yaralanmaya neden olabilir. Yataktan çıkmak, tek başına güvenliğe ulaşmak anlamına gelmez.

Ancak üzerinizde düşebilecek ağır bir avize gibi doğrudan bir tehlike varsa durum değişir. Böyle bir durumda en yakındaki güvenli noktaya geçerek çök, kapan, tutun uygulayın. Amaç evin içinde uzak bir noktaya ulaşmak değil, yakınınızdaki tehlikeden korunmaktır.

Kapıya Koşmak Neden Riskli?

Deprem sırasında dışarı çıkma isteği anlaşılır bir tepkidir. Fakat sarsıntı devam ederken ayağa kalkmak ve yürümeye çalışmak dengenizi kaybetmenize neden olabilir. Karanlıkta devrilen eşyaları veya yere dökülen parçaları görmek de zorlaşır.

AFAD, sarsıntı sırasında merdivenlere ve çıkışlara koşulmaması gerektiğini vurgular. Balkona çıkmak, pencereden atlamak ve asansör kullanmak da kaçınılması gereken davranışlardır. İlk saniyelerde önceliğiniz çıkışa ulaşmak değil, başınızı ve boynunuzu koruyarak sarsıntının geçmesini beklemek olmalıdır.

Kapı eşiğinde durmak da güvenilir bir korunma yöntemi değildir. Kapı açıklığı, üzerinize düşebilecek veya savrulabilecek eşyalara karşı sizi korumaz.

Sarsıntı Durduğunda Ne Yapmalısınız?

Sarsıntının durması, çevrenizdeki bütün tehlikelerin ortadan kalktığı anlamına gelmez. Yere çıplak ayakla basmadan önce ayakkabılarınızı giyin. Karanlıksa el feneriyle çevrenizi kontrol edin; kırık camlara, devrilmiş eşyalara ve çıkış yolundaki engellere dikkat edin.

Kendi güvenliğinizi kontrol ettikten sonra yanınızdakilerin durumuna bakın. Binadan çıkarken asansör kullanmayın, güvenli çıkış güzergâhını izleyin ve toplanma alanına yönelin. Artçı sarsıntılar olabileceğini unutmayın; hasarlı binalara yeniden girmeyin.

Gaz kokusu alıyorsanız elektrik düğmelerine dokunmayın, kibrit veya çakmak yakmayın. Binayı terk edin ve güvenli bir noktadan ilgili acil yardım birimlerine haber verin.

Hazırlık, Yatmadan Önce Başlar

Gece depreminde vereceğiniz ilk kararı kolaylaştırmanın yolu, yatak odanızı önceden gözden geçirmektir. Yatağınızın üzerine düşebilecek ağır bir tablo, ayna veya raf var mı? Yakındaki dolaplar sabitlenmiş mi? Çıkış yolunda karanlıkta takılabileceğiniz eşyalar bulunuyor mu?

Ayakkabınızı ve el fenerinizi kolayca ulaşabileceğiniz bir yerde bulundurun. Aile üyelerinizle deprem sırasında nasıl korunacağınızı ve sonrasında nerede buluşacağınızı önceden konuşun. Böylece uykudan telaşla uyandığınızda bütün kararları ilk kez vermek zorunda kalmazsınız.

Gece depreminde doğru ilk hareket, bulunduğunuz yerdeki tehlikeleri dikkate alarak kendinizi korumaktır. Güvenli bir yatak çevresi ve önceden yapılmış hazırlık, bu kararı uygulamanızı kolaylaştırır.